SIR (ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ) – ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ఓటర్లకు పూర్తి సమాచారం
SIR అంటే ఏమిటి? ఉద్దేశం ఏమిటి?
SIR అంటే Special Intensive Revision (ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ). దేశవ్యాప్తంగా ఓటర్ల జాబితాలను ఇంటింటికీ వెళ్లి పూర్తిగా కొత్తగా తయారు చేసే ప్రక్రియను భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) చేపడుతోంది. సాధారణ వార్షిక సవరణల్లా కాకుండా, SIR లో ఉన్న ప్రతి ఓటరు తమ వివరాలను మళ్లీ నిర్ధారించుకుంటూ ఎన్యుమరేషన్ ఫారం (Enumeration Form) సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. మరణించిన వారు, శాశ్వతంగా వేరే చోటుకు మారిన వారు, నకిలీ నమోదులు, అనర్హులైన ఓటర్లను జాబితా నుంచి తొలగించడం, అదే సమయంలో అర్హులైన కొత్త ఓటర్లను చేర్చడం ఈ ప్రక్రియ ముఖ్య ఉద్దేశం.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324, ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం 1950లోని సెక్షన్ 21(3) ప్రకారం ఓటర్ల జాబితాలను సవరించే అధికారం ECIకి ఉంది. 2025 మేలో సుప్రీంకోర్టు కూడా SIR చట్టబద్ధతను సమర్థించింది, ఇది ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగపరమైన బాధ్యత అని పేర్కొంది. అయితే ప్రతిపక్ష పార్టీలు కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఈ ప్రక్రియపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశాయి, నిజమైన ఓటర్లు జాబితా నుంచి తొలగించబడతారన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.
ఈ ప్రక్రియను ECI దశలవారీగా (Phases) నిర్వహిస్తోంది. మొదటి దశ (Phase-I) 2025 జూన్-సెప్టెంబర్లో బీహార్లో పూర్తయింది, అక్కడ దాదాపు 47 లక్షల మంది ఓటర్లు జాబితా నుంచి తొలగించబడ్డారు. రెండో దశ (Phase-II) 2025 నవంబర్ 4న 12 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో (ఉత్తరప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ, గుజరాత్ తదితరాలు) మొదలై 2026 ఫిబ్రవరి 7న తుది జాబితాలు విడుదలయ్యాయి. ప్రస్తుతం మూడో దశ (Phase-III) కొనసాగుతోంది — దీన్ని 2026 మే 14న ECI ప్రకటించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో సహా 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో (దాదాపు 36.73 కోట్ల మంది ఓటర్లు) ఈ దశ నిర్వహణలో ఉంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్, జమ్మూ-కశ్మీర్, లడఖ్ మినహా దేశం మొత్తం ఈ మూడు దశల్లో కవర్ అవుతుంది.
ఇంటింటికీ నిర్వహించే ప్రక్రియ (Household Process)
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ BLOలు ఇంటింటికీ వెళ్లి ఎన్యుమరేషన్ ఫారాలు అందజేస్తున్నారు, సేకరిస్తున్నారు. అయితే రెండు రాష్ట్రాల ఖచ్చితమైన షెడ్యూల్లలో స్వల్ప తేడాలు ఉన్నాయి (పూర్తి తేదీల పట్టికలు కింద ‘ముఖ్యమైన తేదీలు’ విభాగంలో చూడండి). సాధారణంగా ప్రక్రియ ఇలా సాగుతుంది:
- ప్రతి ఇంటికి BLO కనీసం మూడుసార్లు వెళ్తారు; ఇల్లు తాళం వేసి ఉంటే మళ్లీ వస్తారు.
- ఇప్పటికే ఓటరుగా ఉన్నవారికి ముందుగానే వివరాలు నింపిన (pre-filled) ఎన్యుమరేషన్ ఫారం ఇస్తారు.
- కొత్తగా చేరాలనుకునే వారి నుండి ఫారం 6, డిక్లరేషన్ ఫారాలు తీసుకుంటారు.
- ఫారం సమర్పించాక BLO రసీదు (acknowledgement) ఇస్తారు.
- ఓటర్లు ఫారాలను voters.eci.gov.in లో ఆన్లైన్లో కూడా డౌన్లోడ్ చేసి, నింపి సమర్పించవచ్చు; అయినా ఇంటి సందర్శన సమయంలో వెరిఫికేషన్ జరుగుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి కార్యాలయం (CEO AP) కూడా అధికారికంగా దీన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది — BLO కోసం ఎదురుచూడకుండా, స్మార్ట్ఫోన్ ద్వారానే ఇంట్లో కూర్చుని EF (Enumeration Form) పూర్తి చేయవచ్చని తెలిపింది. ఇందుకు స్టెప్స్: (1) voters.eci.gov.in సందర్శించడం, (2) EPIC నంబర్తో OTP ద్వారా లాగిన్ అవ్వడం, (3) పాత రికార్డులతో వివరాలను అనుసంధానం చేసి ఆధార్ eSign ద్వారా సురక్షితంగా ఫారం సమర్పించడం.
- వృద్ధులు, వికలాంగులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు ఇబ్బంది కలగకుండా ప్రత్యేక వాలంటీర్లను నియమిస్తారు.
- ఫారాలు అందిన తర్వాత ERO/AERO డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితా తయారు చేస్తారు; సరిపోలని పేర్లకు నోటీసులు, విచారణలు జరుగుతాయి.
BLO వచ్చినప్పుడు ఓటరు ఇంట్లో ఉండటం తప్పనిసరా?
ఓటరు స్వయంగా ఇంట్లో ఉండాలనేది తప్పనిసరి కాదు. BLO వచ్చిన సమయంలో ఓటరు అందుబాటులో లేకపోతే, ఆ ఇంట్లోని మరో వయోజన కుటుంబ సభ్యుడు (adult family member) ఎన్యుమరేషన్ ఫారంలో వివరాలు నింపి, సంతకం చేసి సమర్పించవచ్చు. మొత్తం కుటుంబం ఊరిలో లేకపోయినా, ఓటరు స్వయంగా voters.eci.gov.in పోర్టల్లో లాగిన్ అయ్యి ఆన్లైన్లో ఫారం నింపి సమర్పించే అవకాశం ఉంది (ఇందుకు EPIC నంబర్తో మొబైల్ నంబర్ లింక్ అయి ఉండాలి). వలస కార్మికులు లేదా సంతకం చేయలేని వారి తరఫున ఇప్పటికే ఓటర్ల జాబితాలో ఉన్న అదే కుటుంబానికి చెందిన మరో సభ్యుడు, తమ పేరు-సంబంధాన్ని స్పష్టంగా రాసి సంతకం చేయవచ్చు. అయితే ఫారంలో ఇచ్చే సమాచారం తప్పుగా ఉంటే ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం సెక్షన్ 31 కింద శిక్షార్హమైన నేరంగా పరిగణిస్తారు కాబట్టి, వివరాలు జాగ్రత్తగా, కచ్చితంగా నింపాలి.
ఇప్పటికే ఉన్న ఓటర్లు, కొత్త ఓటర్లు ఏం చేయాలి?
ఇప్పటికే ఓటరుగా ఉన్నవారు: BLO ఇచ్చే ముందుగా నింపిన ఫారంలో వివరాలను (పేరు, వయసు, చిరునామా, నియోజకవర్గం) సరిచూసుకుని, తప్పులుంటే సరిదిద్ది, సంతకం చేసి తిరిగి ఇవ్వాలి. గత SIR (2002-2004) జాబితాలో తమ లేదా కుటుంబ సభ్యుడి పేరు ఉందా అని voters.eci.gov.in లో చెక్ చేసుకోవచ్చు. ఆ వివరాలు ఇస్తే సరిపోతుంది; లేకపోతే అర్హతను రుజువు చేసే డాక్యుమెంట్ చూపించాలి.
కొత్త ఓటర్లు (18 ఏళ్లు నిండినవారు/కొత్తగా వచ్చినవారు): ఫారం 6తో పాటు డిక్లరేషన్ ఫారం సమర్పించాలి. ఇది BLOకు నేరుగా ఇవ్వొచ్చు లేదా ఆన్లైన్లో దాఖలు చేయొచ్చు.
అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు (ఏదైనా ఒకటి):
- కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా PSU ఉద్యోగి/పెన్షనర్ గుర్తింపు కార్డు లేదా పెన్షన్ పేమెంట్ ఆర్డర్
- 01.07.1987కి ముందు ప్రభుత్వం/బ్యాంకు/పోస్టాఫీసు/LIC జారీ చేసిన గుర్తింపు కార్డు లేదా పత్రం
- పుట్టిన తేదీ ధృవీకరణ పత్రం (బర్త్ సర్టిఫికెట్)
- కుటుంబ రిజిస్టర్ (Family Register)
- భూమి/ఇంటి కేటాయింపు పత్రం
- 1987 జూలై 1 నుండి 2004 డిసెంబర్ 2 మధ్య పుట్టినవారు: తమ పుట్టిన తేదీ/స్థలం రుజువుతో పాటు తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరి పుట్టిన వివరాలు కూడా చూపించాలి.
- ఆధార్ కార్డును గుర్తింపు కోసం అనుమతిస్తారు గానీ, అది ఒక్కటే పౌరసత్వ రుజువుగా సరిపోదు.
ముఖ్యమైన తేదీలు, జాగ్రత్తలు
రెండు రాష్ట్రాల్లో ఖచ్చితమైన అధికారిక షెడ్యూల్లు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రక్రియ కొంచెం ముందుగా మొదలై ముందుగానే ముగుస్తుండగా, తెలంగాణలో కొద్దిగా ఆలస్యంగా ముగుస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ SIR షెడ్యూల్ (CEO AP అధికారిక ప్రకటన)
| దశ | తేదీలు |
|---|---|
| SIR అర్హత తేదీ (Qualifying Date) | 01.07.2026 |
| సన్నాహాలు, శిక్షణ & ముద్రణ | 05.06.2026 – 14.06.2026 |
| BLOల ఇంటింటి సర్వే | 15.06.2026 – 14.07.2026 |
| పోలింగ్ కేంద్రాల హేతుబద్ధీకరణ | 14.07.2026 |
| ముసాయిదా ఓటరు జాబితా ప్రచురణ | 21.07.2026 |
| క్లెయిమ్లు & అభ్యంతరాల దాఖలు కాలం | 21.07.2026 – 20.08.2026 |
| నోటీసుల జారీ / క్లెయిమ్లు & అభ్యంతరాల పరిష్కార దశ | 21.07.2026 – 18.09.2026 |
| తుది ఓటరు జాబితా ప్రచురణ | 22.09.2026 |
(మూలం: శ్రీ వివేక్ యాదవ్, IAS, ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి – ఆంధ్రప్రదేశ్)
తెలంగాణ SIR షెడ్యూల్ (CEO తెలంగాణ అధికారిక ప్రకటన)
| దశ | తేదీలు |
|---|---|
| ఇంటింటి ఎన్యుమరేషన్ (House to House) | 25.06.2026 – 24.07.2026 |
| ముసాయిదా ఓటరు జాబితా ప్రచురణ | 31.07.2026 |
| క్లెయిమ్లు & అభ్యంతరాల దాఖలు కాలం | 31.07.2026 – 30.08.2026 |
| నోటీసు దశ (జారీ, విచారణ & వెరిఫికేషన్); ఎన్యుమరేషన్ ఫారాలపై నిర్ణయం, క్లెయిమ్లు/అభ్యంతరాల పరిష్కారం EROల ద్వారా ఏకకాలంలో | 31.07.2026 – 28.09.2026 |
| తుది ఓటరు జాబితా ప్రచురణ | 01.10.2026 |
(మూలం: ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి – తెలంగాణ, ECI)
గమనిక: పైన ఇచ్చిన తేదీలు ఇరు రాష్ట్రాల ప్రధాన ఎన్నికల అధికారుల అధికారిక ప్రకటనల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఏవైనా మార్పులుంటే మీ నియోజకవర్గ ERO కార్యాలయం లేదా voters.eci.gov.in లో నిర్ధారించుకోవడం మంచిది. సందేహాలుంటే 1950 టోల్ఫ్రీ నంబర్కు (మీ STD కోడ్తో) కాల్ చేయవచ్చు, లేదా ECINet యాప్లో ‘Book-a-call with BLO’ ద్వారా BLOని సంప్రదించవచ్చు.
జాగ్రత్తలు:
- ఫారంలో తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వొద్దు; తప్పుడు డిక్లరేషన్ చట్టపరమైన చర్యలకు దారితీయవచ్చు.
- BLO వచ్చినప్పుడు గుర్తింపు కార్డు చూపించి, వారి అధికారిక గుర్తింపును నిర్ధారించుకోండి.
- గడువులోగా ఫారం సమర్పించకపోతే డ్రాఫ్ట్ జాబితాలో పేరు రాకపోవచ్చు; ఆ తర్వాత అభ్యంతరాలు/క్లెయిమ్ల దశలో సరిదిద్దుకోవాల్సి రావచ్చు.
- ఆన్లైన్లో ఫారం నింపేటప్పుడు అధికారిక వెబ్సైట్ voters.eci.gov.in మాత్రమే వాడాలి; నకిలీ లింకుల పట్ల జాగ్రత్త వహించాలి.
- డాక్యుమెంట్ల అసలు కాపీలను భద్రపరచుకుని, BLOకు కాపీలు మాత్రమే ఇవ్వడం మంచిది.
ముగింపు
SIR అనేది ఓటర్ల జాబితాలను పారదర్శకంగా, కచ్చితంగా తీర్చిదిద్దే భారీ ప్రక్రియ. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ఓటర్లు ఈ మూడో దశలో భాగంగా తమ ఇంటికి వచ్చే BLOతో సహకరించి, సకాలంలో ఫారాలు సమర్పించడం ద్వారా తమ ఓటు హక్కును కాపాడుకోవచ్చు. తుది జాబితాలో పేరు సరిగ్గా ఉండేలా ఇప్పుడే వివరాలను ధృవీకరించుకోవడం, అవసరమైన డాక్యుమెంట్లను సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ప్రతి ఓటరు బాధ్యత.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. BLO వచ్చినప్పుడు నేను ఇంట్లో లేకపోతే ఏం చేయాలి? మీ తరఫున ఇంట్లోని మరో వయోజన కుటుంబ సభ్యుడు ఫారం నింపి సంతకం చేసి ఇవ్వొచ్చు. లేదా మీరే స్వయంగా voters.eci.gov.in లో ఆన్లైన్లో ఫారం సమర్పించవచ్చు.
2. నా EPIC నంబర్కు మొబైల్ నంబర్ లింక్ కాకపోతే ఆన్లైన్లో ఫారం నింపగలనా? లేదు, ముందుగా Form 8 ద్వారా మీ మొబైల్ నంబర్ను EPICతో లింక్ చేసుకోవాలి. ఆ తర్వాతే OTP ఆధారిత లాగిన్ ద్వారా ఎన్యుమరేషన్ ఫారం నింపగలరు.
3. 2002-2004 SIR జాబితాలో నా పేరు గానీ, నా తల్లిదండ్రుల పేరు గానీ లేకపోతే ఏం చేయాలి? ఆ వివరాలు లేకుండా ఫారంలో మీ పేరు, తండ్రి/సంరక్షకుడి పేరు, తల్లి/జీవిత భాగస్వామి వివరాలు నింపి సమర్పించవచ్చు. తర్వాత ERO నోటీసు పంపినప్పుడు (ఆంధ్రప్రదేశ్లో నోటీసు దశ: 21.07.2026 – 18.09.2026; తెలంగాణలో: 31.07.2026 – 28.09.2026) పైన పేర్కొన్న డాక్యుమెంట్లలో ఏదైనా ఒకటి చూపించాల్సి ఉంటుంది.
4. ఫారం సమర్పించేటప్పుడు డాక్యుమెంట్లు జతచేయాలా? ఫారం సమర్పించే సమయంలో డాక్యుమెంట్లు జతచేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీ పేరు గత జాబితాలో ఉండి, చిరునామా మారకపోతే BLO నేరుగా భౌతికంగా వెరిఫై చేస్తారు. వివరాలు సరిపోలకపోతేనే డాక్యుమెంట్లు అడుగుతారు.
5. చిరునామా మారిన వారు ఏం చేయాలి? డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితా ప్రచురించిన తర్వాత మాత్రమే చిరునామా మార్పులు చేయగలరు. ఇందుకోసం Form 8 ద్వారా ERO కు దరఖాస్తు చేసుకోవాలి; ఈ మార్పులు క్లెయిమ్లు/అభ్యంతరాల దశలో పరిష్కరించి తుది జాబితాలో ప్రతిబింబిస్తారు.
6. తప్పుడు సమాచారం ఇస్తే ఏమవుతుంది? ఉద్దేశపూర్వకంగా తప్పుడు డిక్లరేషన్ ఇవ్వడం ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1950లోని సెక్షన్ 31 ప్రకారం శిక్షార్హమైన నేరం (ఒక సంవత్సరం వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా లేదా రెండూ). అలాగే తప్పుడు వెరిఫికేషన్ చేసిన BLOలపై సెక్షన్ 32 కింద చర్యలు తీసుకుంటారు.
7. నా పేరు డ్రాఫ్ట్ జాబితాలో లేకపోతే ఏం చేయాలి? డ్రాఫ్ట్ జాబితా వచ్చాక క్లెయిమ్లు/అభ్యంతరాల దశలో మీరు తిరిగి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. వివరాల కోసం మీ నియోజకవర్గ BLO/ERO కార్యాలయాన్ని లేదా 1950 టోల్ఫ్రీ నంబర్ను సంప్రదించండి.
