PM ఆవాస్ యోజన 2026 — ₹1.20 లక్షలు ఇంటి నిర్మాణానికి ఎలా పొందాలి

PM ఆవాస్ యోజన అంటే ఏమిటి? | PM Awas Yohana (PM AY)

ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన (Pradhan Mantri Awas Yojana — PMAY) అనేది “అందరికీ ఇల్లు 2022” అనే లక్ష్యంతో 2015లో ప్రారంభించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ గృహ నిర్మాణ పథకం. ఈ పథకం రెండు విభాగాలుగా ఉంది — PMAY-G (గ్రామీణ) మరియు PMAY-U (పట్టణ). గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పక్కా ఇల్లు లేని పేద కుటుంబాలకు నేరుగా ₹1.20 లక్షలు (మైదాన ప్రాంతాలు) లేదా ₹1.30 లక్షలు (కొండ ప్రాంతాలు, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు) బ్యాంక్ అకౌంట్‌కు జమ అవుతాయి.

2026లో PMAY-U 2.0 కొత్త దశ అమలులో ఉంది. సెప్టెంబర్ 2024లో launch చేసిన ఈ కొత్త దశ 2024 నుండి 2029 వరకు పట్టణ ప్రాంతాల్లో 1 కోటి ఇళ్ళు నిర్మించే లక్ష్యంతో అమలవుతోంది. PMAY-U 2.0 లో EWS (Economically Weaker Section) మరియు LIG (Low Income Group) కుటుంబాలకు హోమ్ లోన్‌పై వడ్డీ రాయితీ అందుతుంది. MIG (Middle Income Group) కి కూడా కొన్ని ప్రయోజనాలు అందుతాయి.

గ్రామీణ పథకంలో (PMAY-G) కేవలం ఇంటి నిర్మాణ సహాయం మాత్రమే కాదు — మరుగుదొడ్డి నిర్మాణానికి ₹12,000 అదనంగా లభిస్తుంది. అలాగే MGNREGA కింద 90-95 రోజుల వేతన సహాయం కూడా అందుతుంది. మొత్తం మిళితంగా ఒక కుటుంబానికి ₹1.50-1.60 లక్షలకు పైగా సహాయం అందుతుంది. ఇళ్ళు 4 విడతల్లో వస్తాయి — నిర్మాణ పురోగతి బట్టి.

రెండు పథకాల పోలిక

PMAY-గ్రామీణ అర్హత నిబంధనలు

• పక్కా ఇల్లు లేని కుటుంబాలు (0 లేదా 1 గది ఇల్లు మాత్రమే ఉన్నా అర్హులు)
• SECC 2011 (Socio Economic Caste Census) డేటాలో పేరు ఉండాలి
• SC/ST, మైనారిటీ, మహిళా యజమాని కుటుంబాలకు ప్రాధాన్యత
• వికలాంగ, వితంతు కుటుంబాలకు ప్రాధాన్యత

అర్హులు కానివారు

• పక్కా ఇల్లు ఉన్న కుటుంబాలు
• ఆదాయపు పన్ను చెల్లించే కుటుంబాలు
• రెఫ్రిజిరేటర్ ఉన్న కుటుంబాలు
• AC ఉన్న కుటుంబాలు
• 5+ ఎకరాల సాగు భూమి ఉన్న కుటుంబాలు

జాబితాలో పేరు ఎలా చూడాలి?

PMAY-G (గ్రామీణ)

1. pmayg.nic.in తెరవండి
2. “Stakeholders” మెనూ → “IAY/PMAYG Beneficiary” క్లిక్ చేయండి
3. రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ ఉంటే నమోదు చేయండి
4. లేదా Advanced Search లో రాష్ట్రం, జిల్లా, మండలం, గ్రామం ఎంచుకోండి

PMAY-U (పట్టణ)

1. pmaymis.gov.in తెరవండి
2. “Search Beneficiary” → “Search by Name” ఎంచుకోండి
3. పేరు మొదటి 3 అక్షరాలు నమోదు చేయండి

దరఖాస్తు ఎలా చేయాలి?

PMAY-G (గ్రామీణ)

గ్రామ పంచాయతీ లేదా Block Development Office (BDO) ద్వారా దరఖాస్తు చేయాలి. AwaasSoft పోర్టల్‌లో నమోదు జరుగుతుంది. కొత్తగా Awaasplus సర్వేలో పేరు నమోదు చేయించుకోవాలి.

PMAY-U (పట్టణ)

1. pmaymis.gov.in లో “Citizen Assessment” ఎంచుకోండి
2. వర్గం (EWS/LIG/MIG) ఎంచుకోండి
3. ఆధార్ నంబర్‌తో verify చేయండి
4. కుటుంబ, ఆదాయ, నివాస వివరాలు నమోదు చేయండి
5. Submit చేయండి

నిర్మాణ సహాయం విడతలు — PMAY-G

అవసరమైన పత్రాలు

• ఆధార్ కార్డు
• బ్యాంక్ పాస్‌బుక్
• జాబ్ కార్డ్ (MGNREGA)
• SECC నంబర్ (గ్రామీణ)
• ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రం (పట్టణ)
• నివాస ధృవీకరణ
• స్వంత ఇల్లు లేదు అనే ప్రమాణ పత్రం

PMAY-G Helpline: 1800-11-6446 | PMAY-U Helpline: 1800-11-3377